آیا شمشیرهای پیامبر اسلام (ص) اسم‌ ها و شکل خاصی داشته است؟

دسته بندی: مذهبی آیا شمشیرهای پیامبر اسلام (ص) اسم‌ ها و شکل خاصی داشته است؟

خلاصه پرسش
نام شمشیرهای پیامبر (ص) چه بود؟ آیا جنس خاصی هم داشته‌اند؟
پرسش
آیا شمشیرهای پیامبر اسلام(ص) اسم‌ها و شکل خاصی داشته است؟
پاسخ اجمالی
پیامبر اکرم(ص) علاوه بر شمشیر معروف ذو الفقار،[۱] شمشیرهای دیگری نیز داشتند که به نام و ویژگی‌های برخی از آنها در کتب تاریخی اشاره شده است که تنها به نقل برخی گزارش‌ها بسنده می‌کنیم:
۱. مأثور؛ نام شمشیری که پیامبر(ص) از پدر خود به ارث برد.[۲] برخی منابع معتقدند که این شمشیر توسط جنّ ساخته شد.[۳]
۲. عَضْب‏؛ این شمشیر را سعد بن عباده هنگام رفتن به جنگ بدر به پیامبر(ص) هدیه داد.[۴] طبق نقل دیگر؛ وقتى پیامبر(ص) به مدینه آمد، دو شمشیر داشت که نام یکى عضب بود و در جنگ بدر آن‌را همراه داشت‏.[۵]
۳. قُلَعی؛[۶] نام منطقه‌ای که شمشیرش معروف بود.[۷]
۴. بتّار؛[۸]
۵. حَتْف؛[۹]
این سه شمشیر از بنی‌قینقاع به دست آن‌حضرت رسید.[۱۰]
۶. مُخذم،[۱۱] یا «مُنْحَذِم»‏.[۱۲]
۷. رَسوب؛[۱۳]
درباره این دو شمشیر گفته شده که قبیله «طى» بُتى به نام «فلس» داشتند که آن‌را پرستش می‌کردند. تا آن‌که پیامبر خدا(ص)، امام علی(ع) را فرستاد تا آن‌را نابود سازد و آن‌حضرت همین کار را انجام داد و دو قبضه شمشیرى را که حارث بن ابى شمر غسانى- پادشاه غسان- به گردن «فلس» آویخته بود، گرفت. علی(ع) با آن دو شمشیر نزد پیامبر(ص) بازگشت و آن‌حضرت یکى را به گردن آویخت، و سپس به امام على(ع) بخشید.[۱۴]
۸. قَضیب؛[۱۵]
۹. صمصامه؛ شمشیر عمرو بن معدی کرب بود که به پیامبر(ص) داده شد. این شمشیر در نزد عرب مشهور بود.[۱۶]
در مورد جنس[۱۷] شمشیر پیامبر(ص) نقل‌هایی وارد شده است:
الف. نقره: جنس بعضی از دسته‌های شمشیرهای پیامبر(ص) مانند ذوالفقار، از نقره بود.[۱۸] امام على(ع) فرمود: «ته غلاف و قبضه شمشیر رسول خدا(ص) از نقره بود و ما بین آن دو نیز با حلقه‌هایى از نقره مزیّن بود».[۱۹]
روایت شده است که؛ امام سجاد(ع) شمشیر پیامبر(ص) را داشت که دسته و بند حلقه آن، از جنس نقره بود.[۲۰]
۲. طلا: و نیز گزارش شده که پیامبر(ص) در روز فتح مکه شمشیری از جنس طلا و نقره همراه خود داشت.[۲۱]
۳. آهن: روکش برخی از شمشیرهای پیامبر(ص) از جنس آهن بود.[۲۲]

[۱]. ر. ک: «ذوالفقار امام علی(ع)»، ۵۳۸۳؛ «سازنده شمشیر ذوالفقار»، ۵۶۲۴۲.
[۲]. بلاذرى، أحمد بن یحیى، انساب الأشراف، محقق، زکار، سهیل، زرکلى، ریاض، ج ۱، ص ۵۲۱، بیروت، دار الفکر، چاپ اول، ۱۴۱۷ق؛ ابن سید الناس یعمری، محمد بن محمد، ‏عیون الاثر فى فنون المغازى و الشمائل و السیر، ج ‏۲، ص ۳۸۶، بیروت، دار القلم‏، چاپ اوّل‏، ۱۴۱۴ق؛ مقریزى، أحمد بن على، إمتاع الأسماع بما للنبى من الأحوال و الأموال و الحفده و المتاع، محقق، نمیسى، محمد عبدالحمید، ج ۷، ص ۱۳۴، بیروت، دار الکتب العلمیه، چاپ اول، ۱۴۲۰ق.
[۳]. صالحى شامى، محمد بن یوسف، سبل الهدى و الرشاد فى سیره خیر العباد، محقق، عبدالموجود، عادل احمد، معوض، على محمد، ج ۷، ص ۳۶۳، بیروت، دار الکتب العلمیه، چاپ اول، ۱۴۱۴ق؛ أبوالفرج حلبی، على بن ابراهیم،‏ السیره الحلبیه، ج ‏۳، ص ۴۶۱، بیروت، دار الکتب العلمیه، چاپ دوم‏، ۱۴۲۷ق.
[۴]. ابن شهر آشوب مازندرانى، محمد بن على‏، مناقب آل أبی‌طالب(ع)‏، ج ‏۱، ص ۱۷۰، قم، علامه‏، چاپ اول‏، ۱۳۷۹ق؛ أنساب ‏الأشراف، ج ‏۱، ص ۵۲۱.
[۵]. بلعمى، ابوعلى‏، تاریخنامه طبرى، محقق، روشن، محمد، ج ۳، ص ۳۱۸، تهران، البرز، چاپ سوم، ۱۳۷۳ش.
[۶]. دیار بکرى، حسین، ‏تاریخ الخمیس فی أحوال أنفس النفیس‏، ج ‏۲، ص ۱۸۸، بیروت، دار الصادر، بی‌تا؛ إمتاع ‏الأسماع، ج ‏۷، ص ۱۳۴.
[۷]. فراهیدى، خلیل بن أحمد، کتاب العین، ج ‏۱، ص ۱۶۶، قم، هجرت‏، چاپ دوم‏، ۱۴۰۹ق.
[۸]. مناقب آل أبی‌طالب(ع)، ج ‏۱، ص ۱۷۰؛ عیون الأثر فى فنون المغازى و الشمائل و السیر، ج ‏۲، ص ۳۸۶؛ إمتاع ‏الأسماع، ج ‏۷، ص ۱۳۴.
[۹]. مناقب آل أبی‌طالب(ع)، ج ‏۱، ص ۱۷۰؛ أنساب ‏الأشراف، ج ‏۱، ص ۵۲۲.
[۱۰]. مناقب آل أبی‌طالب(ع)، ج ‏۱، ص ۱۷۰؛ أنساب ‏الأشراف، ج ‏۱، ص ۵۲۲.
[۱۱]. أنساب ‏الأشراف، ج ‏۱، ص ۵۲۲؛ کلبى، هشام بن محمد، کتاب الأصنام (تنکیس الأصنام)، محقق، زکى باشا، احمد، ص ۱۵، قاهره، افست تهران (همراه با ترجمه)، نشر نو، چاپ دوم، ۱۳۶۴ش.
[۱۲]. مناقب آل أبی‌طالب(ع)، ج ‏۱، ص ۱۷۰.
[۱۳]. همان؛ أنساب ‏الأشراف، ج ‏۱، ص ۵۲۲؛ کتاب الأصنام (تنکیس الأصنام)، ص ۱۵.
[۱۴]. کتاب الأصنام (تنکیس الأصنام)، ص ۱۵.
[۱۵]. عیون الاثر فى فنون المغازى و الشمائل و السیر، ج ‏۲، ص ۳۸۶؛ إمتاع ‏الأسماع، ج ‏۷، ص ۱۳۴.
[۱۶]. عیون الأثر فى فنون المغازى و الشمائل و السیر، ج ۲، ص ۳۸۶.
[۱۷]. در مورد جنس و شکل شمشیرهای آن‌حضرت اطلاعات خاصی در منابع تاریخی و حدیثی وجود ندارد.
[۱۸]. سبل ‏الهدى، ج ‏۷، ص ۳۶۳.
[۱۹]. ابن اشعث، محمد بن محمد، الجعفریات( الأشعثیات)، ص ۱۸۵، تهران‏، مکتبه النینوى الحدیثه، چاپ اول، بی‌تا.
[۲۰]. سبل ‏الهدى، ج‏ ۷، ص ۳۶۳.
[۲۱]. همان.
[۲۲]. همان، ص ۳۶۴.
منبع: با ما بخون ، اسلام کوئست