آیا شیطان هنگام خواب انسان ها سه گره بر مغز آنان می‌ زند تا برای تهجد از خواب برنخیزند؟!

دسته بندی: مذهبی آیا شیطان هنگام خواب انسان ها سه گره بر مغز آنان می‌ زند تا برای تهجد از خواب برنخیزند؟!

پرسش در مورد شیطان هنگام خواب
آیا این حدیث از پیامبر(ص) که می‌فرماید: «هنگامی که می‌خوابید شیطان پشت سر شما سه گره می‌زند…» در منابع شیعه وجود دارد؟ چون من این حدیث را در «صحیح بخاری» در اینترنت دیده‌ام.
پاسخ اجمالی
روایتی از رسول خدا(ص) نقل شده که حضرتشان فرمود: «هر‌گاه که انسان می‌خوابد، شیطان، سه گِره در سر او ایجاد می‌کند که هر گرهی از آنها به شخص خفته چنین القا می‌کند که شب درازی در پیش داری! بگیر و بخواب! حال اگر انسان (اعتنایی نکرد و) از جایش برخاست و یاد خدا کرد، یک گره باز می‌شود. سپس اگر وضو ساخت، گرهی دیگر باز شده و اگر نمازگزارد، آخرین گره نیز گشوده خواهد شد و او با نشاط و خاطری خوش، صبح را آغاز خواهد کرد وگرنه صبح او با کسالت و خاطری آشفته آغاز خواهد شد».
این روایت در صحیح بخاری[۱] و نیز برخی دیگر از کتابهای مورد استناد اهل سنت[۲] وجود دارد، اما در منابع اولیه شیعی عین این روایت مشاهده نشده و منابع متأخر شیعی نیز آن را از کتب اهل سنت نقل کرده‌اند. به عنوان نمونه محدّث نوری (م ۱۳۲۰ق) آن را از ابن أبی جمهور احسائی در «دُرَر اللآلی» نقل کرده است.[۳]‏
با این وجود، مشابه این محتوا و با الفاظی دیگر در منابع کهن شیعی نیز وجود داشته و از این رو محتوای این روایت مورد تأیید فریقین است.
در روایتی؛ از امام پنجم یا ششم(ع) می‌خوانیم: «هیچ بنده‌ای نیست مگر شبی یک یا چند بار از خواب بیدار می‌شود، پس اگر برای عبادت و شب زنده‌داری از بستر برخاست که به مطلوب رسیده است، وگرنه شیطان در گوش او ادرار می‌کند» آن‌گاه حضرت ادامه داد: «آیا احساس نکرده‌اید که شبی را که به عبادت نپرداخته‌اید، با سستی و کسالت و سنگینی از خواب برمی‌خیزید».[۴]

[۱]. «حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ یُوسُفَ، قَالَ: أَخْبَرَنَا مَالِکٌ، عَنْ أَبِی الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِی هُرَیْرَهَ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ: «یَعْقِدُ الشَّیْطَانُ عَلَى قَافِیَهِ رَأْسِ أَحَدِکُمْ إِذَا هُوَ نَامَ ثَلاَثَ عُقَدٍ یَضْرِبُ کُلَّ عُقْدَهٍ عَلَیْکَ لَیْلٌ طَوِیلٌ، فَارْقُدْ فَإِنِ اسْتَیْقَظَ فَذَکَرَ اللَّهَ، انْحَلَّتْ عُقْدَهٌ، فَإِنْ تَوَضَّأَ انْحَلَّتْ عُقْدَهٌ، فَإِنْ صَلَّى انْحَلَّتْ عُقْدَهٌ، فَأَصْبَحَ نَشِیطًا طَیِّبَ النَّفْسِ وَ إِلَّا أَصْبَحَ خَبِیثَ النَّفْسِ کَسْلاَنَ»؛ بخاری، محمد بن إسماعیل، صحیح البخاری (الجامع المسند الصحیح المختصر من أمور رسول الله و سننه و أیامه)، «باب عقد الشیطان…»، ج ۲، ص ۵۲، بیروت، دار طوق النجاه، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
[۲]. مانند: أبو داود سجستانی، سلیمان بن أشعث، سنن أبی داود، ج ۲، ص ۳۲، بیروت، المکتبه العصریه، بی‌تا؛ قشیری نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم (المسند الصحیح المختصر بنقل العدل عن العدل إلى رسول الله)، ج ۱، ص ۵۳۸، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، بی‌تا؛ أبوبکر بیهقی، أحمد بن حسین، السنن الصغیر، ج ۱، ص ۲۸۷، کراتشی، جامعه الدراسات الإسلامیه، چاپ اول، ۱۴۱۰ق.
[۳]. نورى، حسین بن محمد تقى‏، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج ‏۶، ص ۳۴۰، قم، مؤسسه آل البیت(ع)‏، چاپ اول‏، ۱۴۰۸ق.
[۴]. صدوق، محمد بن على‏، من لا یحضره الفقیه‏، ج ‏۱، ص ۴۷۸ – ۴۷۹، قم، دفتر انتشارات اسلامى‏، چاپ دوم‏، ۱۴۱۳ق؛ طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، ج ۲، ص ۳۳۴، تهران، دار الکتب الإسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
منبع: با ما بخون ، اسلام کوئست