توجه کم یا زیاد دانشمندان دینی به اقتصاد

دسته بندی: مذهبی توجه کم یا زیاد دانشمندان دینی به اقتصاد

خلاصه پرسش
چرا بیشتر دانشمندان دینی به اقتصاد چندان توجّهی نداشته و ندارند؟ آیا اقتصاد کم ارزش است؟ آیا داشتن مال فراوان کمال نیست؟
پرسش
چرا در سیره علما به اقتصاد خیلی کم توجّهی می‌شود؟ آیا اقتصاد کم ارزش است؟ و آیا داشتن مال فراوان کمال نیست؟
پاسخ اجمالی
۱. اقتصاد به معنای کارآفرینی و ایجاد ثروت نه تنها مورد نکوهش نبوده، بلکه بدان توصیه شده است. و برخی از امامان(ع) نیز بدین امر اقدام کرده‌اند و در طول تاریخ عالمانی را می‌بینیم که با فعالیتهای اقتصادی خود، از قدرت مالی خوبی نیز برخوردار بودند. [۱] اما این‌که سیره برخی علما این‌گونه نبوده، شاید از باب اهم و مهم بوده؛ چون می‌پنداشتند که درگیرشدن با امور اقتصادی، آنان را از تعلیم و تعلم باز می‌دارد و در خود قدرت آن‌را نمی‌دیدند که مانند امام علی(ع) همزمان به هر دو فعالیت دانش و اقتصاد بپردازند.
۲. از سوی دیگر، و از آن‌جا که امروزه اقتصاد به عنوان یک رشته و یک حرفه تخصصی است، پرداختن به آن نیاز به اشتغال تمام وقت دارد که نمی‌شود همزمان و به صورت تخصصی هم به دانش اقتصاد پرداخت و هم به علوم دینی، با توجه به گستردگی این علم، مگر در استعدادهای برتری که آنها نیز با آنکه شاید بتوانند در چند علم، صاحب نظر باشند اما توانایی متخصص‌شدن در تمام دانش‌ها را ندارند.
۳. علاوه بر اینها، بر اساس تعالیم و آموزه‌های دین آنچه مهم است، این است که انسان در عین اشتغال به تحصیل علم و دانش و کمالات و در حالی‌که از نعمت‌های دنیایی بهره می‌برد، از اینها به عنوان وسیله‌ای برای رسیدن به کمال و سعادت دنیا و آخرت نگاه کند، و از امکانات دنیایی به حداقل اکتفا نماید، نه این‌که تمام وقتش را صرف بهره‌برداری از نعمتهای مادی دنیا کند.
امام علی(ع) در بیان صفات پارسایان و پرهیزکاران می‌فرماید: زمین را فرش خود قرار داده‌‏‌اند؛ خاک زمین را بستر خود نموده؛ و آب زمین را شربتى گوارا دانسته‌‌‏اند.[۲]

[۱]. البته مراد ما آن به ظاهر اندیشمندانی نیست که در فعالیتهای اقتصادی ناسالم وارد شده‌اند.
[۲]. ر.ک: بحرانی، ابن میثم، ترجمه و ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه، محمدی مقدم، قربانعلی، نوایی یحیی زاده، علی اصغر، ج ۵، ص ۴۹۸، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، مشهد، ۱۳۷۵ش.

منبع: با ما بخون ، اسلام کوئست