پاداش و فضیلت نماز عید قربان

دسته بندی: مذهبی پاداش و فضیلت نماز عید قربان

پرسش
آیا در روایات، ثواب و یا فضیلت خاصی برای نماز عید قربان ذکر شده است؟
پاسخ اجمالی
نماز عید قربان، یکی از اعمال واجب عبادی است که در زمان غیبت امام معصوم(ع) مستحب است.[۱] در آموزه‌های دینی به اهمیت و فضیلت نماز عید قربان اشاره شده است:
۱. در تفسیر آیه «قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَکَّى وَ ذَکَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّى»،[۲] برخی گفته‌اند که مراد از «صلّی»، نماز عید قربان و عید فطر است.[۳] این آیه به‌طور ضمنی به فضائل نماز عید قربان و عید فطر اشاره دارد؛ چرا که آیه می‌گوید رستگاری متعلق به کسی است که خود را پاکیزه کرد؛ یعنی قربانی نمود و یا زکات فطریه را پرداخت کرد سپس نماز عید را برگزار نمود.
۲. در برخی روایات، معنای آیه «فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَ انْحَرْ»،[۴] نماز عید قربان و قربانی در این روز، دانسته شده است؛[۵] و  گروهی از مفسران نیز آیه را به همین نماز و زکات مخصوص تفسیر کرده‌اند.[۶]  به هرحال، اگر مصداق این آیه را عام بدانیم، باز هم نماز و قربانى در روز عید قربان، یکى از مصداق‌هاى روشن آن است.[۷]
۳. ائمه اطهار(ع) اهتمام خاصی به نماز عید قربان داشته‌اند، به گونه‌ای که امام صادق(ع) فرمودند: «پدرم (امام باقر)، روز عید قربان بیمار شد و نماز عید را دو رکعت در خانه خود بجا آورد و قربانى کرد».[۸] آن حضرات، ارزش این نماز را به دیگران نیز یادآور می‌شدند: «کسى که در عید قربان و عید فطر به نماز جماعت عید حاضر نمی‌شود یا نمی‌تواند شرکت کند در این صورت باید غسل کرده و بوى خوش به‌کار برده با هر خوشبوکننده‌اى که می‌یابد و مقدور است، و به تنهایى در خانه خود به همان‌گونه که در جماعت می‌خواند، نماز را بخواند».[۹]
بنابراین، با آنکه در مورد ثواب نماز عید قربان به‌طور خاص، روایتی در منابع حدیثی نیافتیم، اما اهتمام و توصیه ائمه(ع) به این نماز، به تنهایی نشانگر آن است که پاداش ارزشمندی برای آن وجود دارد.

[۱]. امام خمینی، توضیح المسائل(محشّی)، گردآورنده: بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسین، ج ۱، ص ۸۲۴، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ هشتم، ۱۴۲۴ق.
[۲]. «به یقین کسى که پاکى جست [و خود را تزکیه کرد]، رستگار شد. و [آن کسی که] نام پروردگارش را یاد کرد سپس نماز خواند»؛ اعلی، ۱۴ – ۱۵.
[۳]. قمى، على بن ابراهیم، تفسیر القمى، ج ‏۲، ص ۴۱۷، قم، دار الکتاب، چاپ چهارم، ۱۳۶۷ ش؛ فتال نیشابورى، محمد بن احمد، روضه الواعظین و بصیره المتعظین، ج ‏۲، ص ۳۵۲، قم، رضی، چاپ اول‏، ۱۳۷۵ش.
[۴]. «پس برای پروردگارت نماز بخوان و قربانی کن»؛ کوثر، ۲.
[۵]. ر.ک: جلال الدین سیوطی، عبد الرحمن بن ابى بکر، الدر المنثور فی تفسیر المأثور، ج ‏۶، ص ۴۰۳، قم، کتابخانه آیه الله مرعشى نجفی، ۱۴۰۴ق.
[۶]. ر.ک: ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن، ج ‏۲۰، ص ۴۳۰، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، ۱۴۰۸ق؛ طیب، سید عبد الحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج ‏۱۴، ص ۲۴۴، تهران، انتشارات اسلام، چاپ دوم، ۱۳۷۸ش؛ قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لأحکام القرآن، ج ‏۲۱، ص ۲۱۸، تهران، ناصر خسرو، چاپ اول، ۱۳۶۴ش.
[۷]. مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه‏، ج ‏۲۷، ص ۳۷، تهران، دار الکتب الإسلامیه، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.
[۸]. صدوق، محمّد بن على، من لا یحضره الفقیه، ج ‏۱، ص ۵۰۷، قم، دفتر انتشارات اسلامى‏، چاپ دوم‏، ۱۴۱۳ق.
[۹]. همان.
منبع: با ما بخون ، اسلام کوئست