چرا نماز و روزه در سن ۹ سالگی بر دختران واجب می شود اما بر پسران در ۱۵ سالگی؟

دسته بندی: مذهبی چرا نماز و روزه در سن ۹ سالگی بر دختران واجب می شود اما بر پسران در ۱۵ سالگی؟

در ابتدا باید اشاره شود  که به طور کلی تکلیف شرعی انسان بر اساس رشد و بلوغ  وضع شده است. و بلوغ  او هم اقسام گوناگون دارد:

۱ – بلوغ شرعی که سن تکلیف است.
۲- بلوغ جنسی که به معنای رسیدن به سن تولید مثل است. در این سن غدد جنسی فعالیت خود را آغاز کرده و تمایل جنسی به وجود می‏ آید.
۳ – بلوغ جسمی و افزایش قدرت بدن.
۴ – بلوغ اجتماعی.
۵ – بلوغ روانی.
۶ – بلوغ شخصیتی.
۷ – بلوغ عقلی.

باتوجه به این نکته  حال باید گفت:

بلوغ شرعی همان چیزی است که از آن به سن تکلیف تعبیر می شود. بلوغ شرعی بر اساس انواع بلوغ، مانند بلوغ طبیعی پایه ریزی شده است. در همه مناطق جهان با در نظر گرفتن شرایط طبیعی و اجتماعی، دختران زودتر به بلوغ طبیعی می‏رسند و فعالیت غدد جنسی در آنان قبل از پسران آغاز می‏گردد. بنا بر این بلوغ شرعی دختران بر پسران بر اساس صلاحیت طبیعی و به معنای هم آهنگی قوانین تشریع با مقررات تکوین است. (۱)

زودرس بودن بلوغ جنسی در دختران، باعث قرار گرفتن آنان در معرض گناه می‏شود، اما با توجه به تکلیف دختران، زمینه پیشگیری از گناه و واکسینه شدن از خطاها در آنان ایجاد می‏شود، چرا که جوان را در پیشگاه خدا قرار داده و تکلیف متوجه او شده است.

دوم این که اندیشه و عقل دختران زودتر از پسران شکفته می‏شود. دلیلش آن است که دختران قبل از پسران زبان می‏گشایند و زودتر از آنان آغاز سخن می‏کنند. با توجه به رابطه غیر قابل انکاری که بین اندیشه و سخن گفتن وجود دارد ادراک انسانی در دختران زودتر از پسران شکل می گیرد.

بر اساس مقدمه ای که در بالا اشاره شد باید گفت: تکالیف در اسلام بر اساس نگاه دقیق و موشکافانه به همه استعدادها و نیازهای انسان است. گفتیم که در تمام دنیا دخترها زودتر از پسرها به بلوغ فکری و جسمی می رسند. این پیشی گرفتن در شکوفایی استعدادهای هوشی و عقلی باعث توجه تکلیف به دختران در سنی زودتر از پسران شده است. آنچه که باعث متفاوت بودن سن تکلیف در دخترها و پسرها می شود نه به خاطر نگاه دوگانه و تبعیض آمیز اسلام به آن ها بلکه به جهت خلقت متفاوت آن هاست. از طرفی اصلا باید دید که اگر جنسیتی زودتر مورد توجه تکالیف الهی قرار گیرد آیا این ظلم به آن جنسیت است؟ باید گفت که: سبقت دختران در انجام تکالیف خداوند نوعی تشرف و لطف است. یعنی آن ها با این پیشی گرفتن، زودتر خود را در محضر خدا حس کرده و سریع تر برای بندگی آماده می شوند. حال به نظر می رسد در اینجا اگر قرار باشد کسی زبان به اعتراض بگشاید پسران هستند نه دختران. (۲)

البته تذکر این نکته خالی از لطف نیست که:
بلوغ اشخاص طبق نظر فقهاء به یکی از راه های زیر اثبات می شود: اول: روئیدن موی درشت زیر شکم و بالای عورت. دوم: بیرون آمدن منی. سوم: تمام شدن پانزده سال قمری در مرد و تمام شدن نه سال قمری در زن.

با توجه به این سه راه باید گفت که:
سن ۱۵سالگی برای تکلیف پسران یکی از راه های اثبات سن تکلیف است. به عبارت دیگر اگر پسری یکی از دو طریق دیگر برایش اتفاق نیفتاد حداکثر سن برای اثبات بلوغش ۱۵سالگی است و لذا ممکن است قبل از این زمان هم به بلوغ برسد. حتی می توان گفت: با بیداری جنسی که امروزه در جامعه ما و جوامع دیگر وجود دارد، علی القاعده اکثر پسرها زودتر از این سن به تکلیف می رسند و باید به دستورات دینی ملتزم شوند.

پی‌نوشت‏ها:
۱.  فلسفی، محمد تقی، بزرگسال و جوان از نظر تمایلات و افکار، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران، ۱۳۸۷ه.ش،‌ج ۲، ص ۱۳۲.
۲. همان، ص ۱۳۵.

 

منبع: با ما بخون ، شهر سوال