کسی را که نزدیکانش واگذارند، بیگانه او را پذیرا می‌ گردد

دسته بندی: مذهبی کسی را که نزدیکانش واگذارند، بیگانه او را پذیرا می‌ گردد

خلاصه پرسش
معنای سخن امام علی(ع) که فرمود: «کسی را که نزدیکانش واگذارند، بی‌گانه او را پذیرا می‌گردد»، چیست؟
پرسش
سلام؛ معنای دقیق این حکمت از نهج البلاغه چیست: «کسی را که نزدیکانش واگذارند، بی‌گانه او را پذیرا می‌گردد»؟
پاسخ اجمالی
ظاهرا مقصود از این سخن امام علی(ع): «کسى را که نزدیکانش واگذارند، بی‌گانه او را پذیرا می‌گردد؛[۱] یا بی‌گانه او را  در می‌یابد؛[۲] یا یارى دور را به دست آرد»،[۳] این است که کسی ‌را که خویشان بسیار نزدیک (مانند برادر و عمو و دایى) رها کنند، بی‌گانه بسیار دور براى (یارى و کمک) او خواهد رسید. (خداوند کسانى را می‌‏گمارد که او را تنها نگذارند).[۴]
به بیان دیگر، هرگاه خویش و نزدیک کسى را واگذارد و رعایت و احسان نکند حق تعالى تقدیر کند از براى او دورترى را که رعایت و احسان او بکند.
توضیح این‌که: گاهی اقوام و خویشان که انسان امید به حمایت و یاری آنان دارد انسان را رها می‌کنند و کسانی به یاری انسان می‌آیند که هیچ‌‌گونه امیدی به کمک آنها نداشته است. چنان‌که قریش که از اقوام و قبیله پیامبر(ص) بودند به ایشان ایمان نیاوردند و نه تنها ایشان را یاری نکردند، بلکه به آزار و اذیت ایشان نیز پرداختند، اما مردم مدینه (اوس و خزرج) با این‌که از نظر خویشاوندی از ایشان دور بودند – چون پیامبر از اعراب عدنان بوده‌اند و مردم مدینه -اوس و خزرج- از اعراب قحطان‌اند و این دو قبیله بسیار از هم دور هستند- به یاری آن‌حضرت شتافتند.[۵]

[۱]. «وَ قَالَ ع‏ مَنْ ضَیَّعَهُ الْأَقْرَبُ أُتِیحَ لَهُ الْأَبْعَد». سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغه، محقق، صبحی صالح، ص ۴۷۱، قم، هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ق؛ شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغه، ترجمه، دشتی، محمد، ص ۶۲۷، قم، مشهور، چاپ اول، ۱۳۷۹ش.
[۲]. نهج البلاغه، ترجمه، انصاریان.
[۳]. همان، ترجمه، شهیدی.
[۴]. ترجمه فیض الاسلام.
[۵]. ابن أبی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله، شرح نهج البلاغه، ج ۱۸، ص ۱۱۸، قم، مکتبه آیه الله المرعشی النجفی، چاپ اول، ۱۴۰۴ق.
منبع: با ما بخون ، اسلام کوئست