۱۲ کتاب شاهکار و رمان‌ ادبی دنیا که حتما باید بخوانید

دسته بندی: فرهنگ و هنر ۱۲ کتاب شاهکار و رمان‌ ادبی دنیا که حتما باید بخوانید

کتاب خوب، صادق‌ترین و بی‌ریاترین دوست انسان است. اگر اهل کتاب خواندن و مطالعه هستید بد نیست بدانید که روز ۶ سپتامبر (۱۵ شهریور) هر سال روز جهانی «خواندن یک کتاب» است. اگر شما هم مثل ما اعتقاد دارید که باید کتاب‌های خوب و به درد بخور بخوانید پس یک لیست ۱۲ تایی از شاهکارها و بهترین کتاب‌های رمان‌ ادبی دنیا که به دلایل مختلف شایسته این لقب تشخیص داده شده‌اند را به انتخاب منتقدان سایت ادبی معتبر Britannica با ما مرور کنید.

۱- آنا کارنینا؛ سرگشتی‌های بانو آنا

هر ویژگی که یک عاشق و خوره کتاب از یک شاهکار ادبی و رمان هیجان‌انگیز انتظار دارد همگی با آب و تاب در کتاب جذاب و پرکشش «آنا کارنینا» اثر لئون تولستوی آورده شده‌اند: بی‌وفایی، شرط‌بندی، دسیسه و توطئه و البته فئودالیسم روسی در قالب نثری فخیم و غیر مبتذل. این کتاب که از زمان نخستین چاپش در سال ۱۸۷۸ تاکنون همواره در لیست بهترین رمان‌های ادبی جهان مجله ادبی معتبر «Time Magazine» قرار داشته است، روایت روابط خانواده‌های اشرافی روسیه در قرن ۱۹ میلادی است و شخصیت اصلی آن زنی به نام آنا کارنینا است.

داستان آنا کارنینا به عنوان یکی از بهترین کتاب‌های رمان تاریخ از اینجا شروع می شود که زن و شوهری به نام‌های استپان آرکادیچ و داریا الکساندرونا با هم اختلافی خانوادگی دارند. آنا کارنینا خواهر استپان آرکادیچ است و از سن پترزبورگ به خانه‌ی برادرش می‌آید تا اختلاف میان آن‌ها را حل کند. پس از آن ماجراهای داستان تازه شروع می‌شوند و زندگی آنا کارنینا دستخوش تغییر و تحولات فراوان و البته پرکششی برای خواننده می‌شود. آنا کارنینا در ایران توسط چندین مترجم به زبان فارسی برگردانده شده است که از جمله مشهورترین و بهترین ترجمه‌ها متعلق به «سروش حبیبی» است.

۲- کشتن مرغ مقلد؛ معصومیت از دست رفته

هارپر لی، نویسنده کتاب «مرغ مقلد» که در تمام عمر فقط همین یک کتاب را نوشت به عقیده منتقدان حتی با همین یک کتاب به عنوان یکی از بهترین کتاب‌ های رمان تاریخ، یکی از تاثیرگذارترین نویسنده‌های تاریخ ادبیات دنیاست. نخستین نسخه کتاب «مرغ مقلد» در سال ۱۹۶۰ به چاپ رسید و تبدیل به یکی از شاهکارهای ادبیات کلاسیک شد. هارپر به خاطر این کتاب برنده یکی از معتبرترین جوایز ادبی یعنی «پولیتزر» شد. داستانِ کتاب از زبانِ دخترِ نوجوانی به نام «اسکات فینچ» روایت می‌شود که در شهر کوچکی در ایالت آلاباما آمریکا زندگی می‌کند. پدر اسکات وکیل است و در زمان وقوع داستان پرونده‌ مرد سیاه‌پوستی را پذیرفته که متهم است به دختر سفیدپوستی تجاوز کرده است و… مرغ مقلد یا همان مرغ مینا در این کتاب نمادی از معصومیت است. از روی این کتاب یک فیلم سینمایی مشهور به همین نام ساخته شده که یکی از محبوب‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما تاکنون است.

۳- گتسبی بزرگ؛ یک کتاب شاهکار، یک فیلم منحصر‌ به‌ فرد

اسکات فیتز جرالد در «گتسبی بزرگ» به عنوان یکی از صد رمان برتر قرن بیستم و یکی از بهترین کتاب‌ های رمان تاریخ ادبیات جهان، داستان مردی ثروتمند اما مشکوک را از زبان فردی به نام «نیک» روایت می‌کند که همواره در حال خوشگذرانی و مهمانی دادن است و البته هیچ کس نمی‌داند که او این همه ثروت را از کجا آورده است. شایعات زیادی همواره حول و حوش زندگی و روابط «جی گتسبی» بر سر زبان‌هاست، این‌که او فرزند یک خانواده فقیر بوده که عاشق دختری ثروتمند می‌شود و زمانی که عنوان افسر نیروی زمینی به جنگ جهانی اول اعزام می‌شود، دختر مورد علاقه‌اش با فردی ثروتمند ازدواج می‌کند و همین مسئله حوادث بعدی داستان را رقم می‌زند. تاکنون چندین فیلم از روی این رمان ساخته شده است که آخرین آن‌ها با بازی «لئوناردو دی‌کاپریو» در سال ۲۰۱۳ روی پرده سینماهای جهان رفت.

۴- صد سال تنهایی

امکان ندارد که بخواهیم یک لیست از بهترین کتاب‌ های رمان تاریخ صحبت کنیم و «صد سال تنهایی» را نادیده بگیریم. کتابی پر کشش و پر از شخصیت‌های متفاوت نوشته گابریل گارسیا مارکز. کتاب که در سال ۱۹۶۷ نوشته شده داستان زندگی خانواده یک سرهنگ در شرف اعدام به نام «بوئندیا» است که در لحظه مرگ تمام خاطرات زندگی از جلو چشمانش عبور می‌کند. رمان «صد سال تنهایی» در حقیقت داستان زندگی شش نسل یک خانواده از اهالی آمریکای جنوبی است که در دهکده‌ای به نام ماکوندو زندگی می‌کنند. کتاب در حقیقت بر پایه سبک رئالیسم جادویی نوشته شده و جایزه نوبل ادبیات را در سال ۱۹۸۲ برای نویسنده‌اش به ارمغان آورد. صد سال تنهایی توسط مترجمان زیادی به فارسی برگردانده شده که یکی از بهترین ترجمه‌های این کتاب اثر مرحوم «بهمن فرزانه» است.

۵- گذری به هند

رمانی پرکشش نوشته «مورگان فوستر» که داستان زندگی زن انگلیسی به همراه پسر قاضی و عروسش در هندوستان است. در این گیر و دار زن انگلیسی که خانم «مور» نام دارد با پزشکی هندی به نام دکتر عزیز آشنا می‌شوند. این در حالی است که انگلیسی‌ها که در آن زمان هندوستان را تحت سلطه خود داشتند چندان تمایلی به معاشرت هندی‌ها با انگلیسی‌های ساکن هند ندارند و به شدت با این قضایا برخورد می‌کنند. کتاب «گذری به هند» به عنوان یکی از بهترن کتاب‌ های رمان تاریخ هم در حقیقت داستان تنشی آشکار میان جامعه هند و بریتانیای‌هایی است که این کشور را اشغال کرده‌اند. در پی این آشنایی و سفر دکتر عزیز با این خانواده انگلیسی به غارهای مارابار اتفاقات مشکوکی رخ می‌دهد که بدنه اصلی داستانی کارآگاهی و پر پیچ و خم را تشکیل می‌دهد. دیوید لین، کارگردان مشهور انگلیسی در سال ۱۹۸۴ یک فیلم براساس این رمان ساخت که اتفاقا اثری بسیار موفق بود.

۶- مرد نامرئی؛ من را ببین

«مرد نامرئی»، نوشته «رالف الیسون» نویسنده ، معلم و منتقد سیاهپوست آمریکایی است. کتاب شرح حال مردی سیاهپوست است که توسط اطرافیان همواره نادیده گرفته می‌شود. شخصیت اصلی کتاب که در واقع همان مرد نامرئی است در طول داستان هیچ نامی ندارد و در حقیقت به خاطر زندگی در یک جامعه آمریکایی پر از خشونت و تعصب علیه جامعه آفریقایی-آمریکایی و در واقع سیاهپوستان ساکن آمریکا هویتش را از دست می‌دهد. رمان با چنین جملاتی آغاز می‌شود: «من مردی نامرئی هستم. نه، من از آن موجودات خیالی ترسناک محبوب ادگار آلن پو نیستم، محصول سینمای هالیوود هم نیستم. من آدمی هستم با پوست و گوشت، خون و بافت… و می‌توانم بگویم عقل هم دارم. من نامرئی هستم چون مردم ترجیح می‌دهند مرا نبینند، می‌فهمید؟»

این کتاب در سال ۱۹۵۳ جایزه بهترین کتاب داستان ملی آمریکا را از آن خود کرد.

۷- دون کیشوت؛ توهمات یک ذهن آشفته

کتابی که هر کس باید در قفسه کتابخانه منزل یا محل کارش داشته باشد. رمانی مشهور اثر «میگل دی سروانتس» که به احتمال زیاد مشهورترین و محبوب‌ترین کتاب تاریخ ادبیات اسپانیاست که در ایران با ترجمه بی‌نظیر مرحوم «محمد قاضی» بارها تجدید چاپ شده است. «دون کیشوت» برای نخستین بار در سال ۱۶۱۵ منتشر شد و سروانتس بخش نخست آن را زمانی که زندانی بود نوشت. در قسمتی از مقدمه رمان دن کیشوت به قلم مترجم آمده است: شاید تاکنون هیچ کتابی به اندازه دن کیشوت این همه مورد عشق و علاقه ملت‌های گوناگون نبوده است. بسیاری از کتاب‌ها هست که تنها به یک قوم و ملت اختصاص دارد و از حدود مرز یک کشور فراتر نمی‌رود؛ بسیاری دیگر نیز هست که در میان ملل دیگر هم خواننده دارد ولی تنها مورد پسند گروه روشنفکران یا مردم عادی یا طبقات ممتاز است.

اما دن کیشوت همه حصارهای جغرافیایی و نژادی و اجتماعی و طبقاتی را درهم شکسته و نام خود را با دنیا و بشریت توأم ساخته است. همین بس که این رمان از ابتدای قرن هفدهم تاکنون بیش از هزار بار به بیشتر از سی زبان مختلف منتشر گردیده و تنها در شوروی از سال ۱۹۱۷ به این‌طرف پنجاه مرتبه و هر بار در ۹۰۰۰۰۰ نسخه و به چهارده زبان ترجمه و تجدید چاپ شده است. از این داستان شگرف سرورانگیز، خلاصه‌ها فراهم آورده‌اند، نمایشنامه‌ها پرداخته‌اند، و بارها آن‌را به صورت بالت و اپرا و فیلم سینما مجسم ساخته‌اند، و دن کیشوت علی‌رغم تحولات و تغییراتی که در طی چند قرن گذشته در ذوق ادبی رخ داده هنوز از پرخواننده‌ترین کتاب‌هاست». شخصیت دون کیشوت در این کتاب معرف فردی است خیالاتی و ساده‌دل در جغرافیایی نامعلوم با یک دوجین دشمن فرضی که خود را یک شوالیه می‌بیند که قرار است دنیا را نجات دهد.

۸- دلبند؛ مرثیه‌ای برای سیاهپوستان

داستانی پرکشش و پر از دست انداز نوشته «تونی موریسون» که روایت زندگی پر از مشقت بردگان سیاهپوست را در قرن ۱۹ میلادی در امریکا است. شخصیت اصلی رمان «دلبند» زنی سیاهپوست به نام «ست» است که به اوهایو فرار می‌کند اما بعد از گذشت سال‌ها هنوز هم احساس اسارت می‌کند. خاطرات مزرعه‌ای که در آن برده بود، احساس گناه مداوم به خاطر نوزادش که مجبور شده به خاطر فرار از مزرعه او را بکشد و همچنان حضور و روحش را در خانه احساس می‌کند. نوزادی که هیچ‌گاه اسمی نداشت و زمانی که می‌خواستند برای نوزاد مرده سنگ قبر بسازند یک کلمه روی آن نوشتند: دلبند. تون موریسون برای این رمان غمگین و تراژیک جایزه ادبی پولیتزر را در سال ۱۹۸۸ از آن خود کرد.

۹- خانم دالووی؛ یک روز با خانم دالووی

به احتمال زیاد «خانم دالوی» عجیب‌ترین رمان «ویرجینیا ولف» است. رمان خانم دالووی شرح یک روز از زندگی یک زن ثروتمند و اهل معاشرت در جامعه بریتانیا با نام «کلاریسا دالووی» است که از زبان سوم شخص روایت می‌شود. داستان از صبح روزی در ماه ژوئن آغاز می‌شود که خانم دالووی به قصد خریدن گل برای مهمانی باشکوهی که قرار است شب در منزلش برگزار شود و مهمانان مهمی از جمله نخست‌وزیر به این مهمانی دعوت هستند از خانه بیرون می‌رود و…شخصیت‌های فراوان در طول داستان با افکار گذشته، بیماری‌های ذهنی و روحی، استرس‌های ناشی از جنگ جهانی اول، شرایط و فشارهای اجتماعی و … دسته و پنجه نرم می‌کنند و همین مسائل شالوده اصلی داستان را تشکیل می‌دهند. سبک و سیاق منحصر به فرد رمان، دقت و ظرافت کار نویسنده، موضوع و زمان‌بندی دقیق همگی یکی از بهترین و مورد احترام‌ترین رمان‌های ادبی تمام تاریخ را رقم زده‌اند.

۱۰- چیزهایی که در هم شکسته

ادبیات غرب معمولا به کتاب‌هایی که توسط نویسندگان اهل شمال آمریکا، آمریکایی لاتین یا اروپا نوشته می‌شوند روی خوش نشان می‌دهند. اما این بار نویسنده‌ای آفریقایی و اهل نیجریه به نام «چینوا آ چه بی» اثری خلق کرده که سالهاست مورد توجه منتقدان ادبی است. «چیزهایی که در هم شکسته» داستان زندگی مردمان اهل قاره آفریقاست که با ورود مبلغان مسیحی و استعمارگران اروپایی زندگی‌شان دچار بحران می‌شود و گاهی از هم می‌پاشد.

۱۱- جین ایر؛ عشق و جنون

«شارلوت برونته» نویسنده انگلیسی در قرن نوزدهم میلادی با خلق رمان اجتماعی و ادبی «جین ایر» به عنوان یکی از بهترین کتاب های رمان تاریخ نام خود را بر سر زبان‌ها انداخت. رمان دربارهٔ زندگی دختری به نام جین است که در کودکی مادر و پدر خود را از دست می‌دهد و پس از ناملایماتی که از خاله و پسر خاله‌هایش می‌بیند به پرورشگاه سپرده می‌شود و در محیط خشک و خشن پرورشگاه بزرگ می‌شود. جین ایر جوان که حالا معلم شده برای تدریس به خانه‌ای اشرافی می‌رود، ارباب خانه آقای راچستر که مردی خیالاتی و عاشق پیشه است به تدریج به او علاقه‌مند می‌شود، ولی زمانی که جین متوجه می‌شود او قبلاً ازدواج کرده و همسر او که حالا دیوانه است در طبقه بالا همان خانه زندگی می‌کند سرخورده شده و خانه را ترک می‌کند. در میانه راه بیهوش می‌شود و یک کشیش با خواهرانش او را پیدا کرده و از او نگهداری می‌کنند. کشیش کم کم به جین علاقمند می‌شود اما… از روی این کتاب چندین فیلم سینمایی ساخته شده که اغلب با استقبال تماشاگران روبه‌رو شده‌اند.

۱۲- به رنگ ارغوان

اگر بخواهیم د رمورد یکی از بهترین کتاب‌ های رمان تاریخ صحبت کنیم «به رنگ ارغوان» یکی از آن‌هاست. رمانی آمریکایی که نویسنده‌اش «آلیس واکر» به خاطر نوشتن آن برنده جایزه ادبی پولیتزر و جایزه کتاب ملی آمریکا شد. داستان از این قرار است که «سِلی جکسن»، دختر نوجوان سیاه‌پوستی است، که پدرش فرزندان او را به خانواده ثروتمند «ساموئل‌«ها می‌فروشد. خود او را نیز به آلبرت‌ جانسن گلاور، مرد سیاه‌پوست بیوه‌‌ای واگذار می‌کند، که در واقع عاشق خواهر «سلی» یعنی «نتی» (بوسیا) بوده است. سلی با وجود آزار و اذیت مدام «آلبرت» و فرزندانش، سعی می‌کند همسر مطیعی باشد. «نتی» از خانه‌ی پدر فرار می‌کند، و نزد «سلی» می‌آید. اما «آلبرت» او را بیرون می‌کند. «نتی» قول می‌دهد برای «سلی» نامه بنویسد، ولی هیچ‌گاه نامه‌ ای به دستش نمی‌رسد… این کتاب با ترجمه آقای امیرحسین مهدی‌زاده به فارسی برگردانده شده است.

به رنگ ارغوان مملو است از موضوعاتی مثل نژادپرستی و تبعیض جنسیت و حق‌کشی. استیون اسپیلبرگ در سال ۱۹۸۵ فیلمی به همین نام ساخت که نامزد جایزه اسکار در ۱۱ رشته شد.

منبع: با ما بخون ، مجله کوروش